Đài nghỉ dưỡng tiền mã hóa ở Đông Timor được cho là có dính líu đến mạng lưới lừa đảo của Tập đoàn Thái tử Campuchia (Prince Group), sự chênh lệch mạnh mẽ giữa quảng bá xa hoa và hiện trường đất trống gây ra nghi ngờ về tội phạm xuyên quốc gia.
Cuộc điều tra chung kéo dài bốn tháng của The Guardian và Tổ chức báo cáo về tội phạm và tham nhũng có tổ chức (OCCRP) đã vạch trần rằng, tại một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới là Đông Timor, một dự án được gọi là “khu nghỉ dưỡng tiền mã hóa đầu tiên trên thế giới”, được cho là có liên quan đến mạng lưới lừa đảo của Tập đoàn Thái tử Campuchia (Prince Group) bị Mỹ trừng phạt. Vào tháng 2 năm nay, các phóng viên điều tra đến phỏng vấn thực địa tại khu đất đang xây dựng cạnh sân bay Dili (Dili), nhưng chỉ thấy một bãi đất trống đầy cỏ dại.
Tài liệu quảng bá của AB Digital Technology Resort lấy những điểm nhấn như biệt thự xa hoa, cảnh biển và “nơi giao lưu cho tinh hoa công nghệ toàn cầu” làm mồi câu, đồng thời khẳng định sẽ dùng một phần lợi nhuận cho hoạt động từ thiện. Tuy nhiên, phóng viên đã đến tận bờ biển nơi đang thi công theo như các bức ảnh quảng cáo, và phát hiện trên mảnh đất bị rào ngăn cách chẳng có gì, chỉ có vài bụi cây lẻ tẻ.
Dự án này là trọng tâm của cuộc điều tra. Điều tra viên phát hiện rằng ba người liên quan tham gia dự án khu nghỉ dưỡng có mối liên hệ bị nghi ngờ với Tập đoàn Thái tử (Prince Group) bị Mỹ trừng phạt; ba người này đã bị loại khỏi dự án trong thời gian điều tra.
Tập đoàn Thái tử (Prince Group) là một tập đoàn doanh nghiệp xuyên quốc gia, tự nhận hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và dịch vụ tài chính, nhưng Bộ Tài chính Mỹ hồi tháng 10 năm ngoái đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với công ty này, cáo buộc rằng họ điều hành một hoạt động lừa đảo trực tuyến quy mô lớn ở Đông Nam Á, dựa vào buôn người và chế độ nô lệ hiện đại để duy trì hoạt động, với nạn nhân trải khắp toàn cầu. Sáng lập viên Trần Chí (Chen Zhi) bị phía Mỹ khởi kiện vì âm mưu lừa đảo qua điện tín và âm mưu rửa tiền; hàng chục tỷ USD Bitcoin bị tịch thu.
Tháng 1 năm nay, Trần Chí bị dẫn độ từ Campuchia về Trung Quốc; các hình ảnh cho thấy anh ta được đưa xuống máy bay trong sự hộ tống của lực lượng đặc nhiệm mặc đồ đen được lan truyền rộng rãi. Phía Trung Quốc hiện chưa công bố các cáo buộc cụ thể đối với anh ta.
Phương thức lừa đảo chính mà Tập đoàn Thái tử (Prince Group) bị cáo buộc là “heo mồi” (pig-butchering, tiếng Quảng Đông gọi là “giết heo theo mối”): kẻ lừa đảo dùng thân phận giả mạo để thiết lập mối quan hệ với nạn nhân trên mạng xã hội hoặc các ứng dụng nhắn tin; đôi khi kéo dài đến hàng tháng, rồi dụ dỗ nạn nhân đổ tiền vào một loại tiền mã hóa hoặc nền tảng đầu tư giả. Khi nạn nhân nhìn thấy các con số lợi nhuận được dàn dựng sẵn, họ thường tiếp tục đầu tư thêm cho đến khi tiền bị cuốn đi và kẻ lừa đảo biến mất.
Cuộc điều tra cũng tiết lộ nhiều chi tiết đáng lo ngại: một người nước ngoài tham gia kế hoạch khu nghỉ dưỡng có hộ chiếu ngoại giao của Đông Timor; một số cựu lãnh đạo quốc gia từng ủng hộ kế hoạch—sau khi được tiếp cận—đã phủ nhận những phát biểu được trích dẫn trong tài liệu quảng cáo, thậm chí phủ nhận việc biết đến kế hoạch này. Sau khi phóng viên điều tra tiếp cận các nhân vật then chốt, các nội dung liên quan trên trang AB cũng lần lượt bị gỡ xuống.
Liên Hợp Quốc năm ngoái đã phát cảnh báo về rủi ro mạng lưới lừa đảo thâm nhập vào Đông Timor. Một quan chức chính phủ Đông Timor nói với The Guardian rằng, quốc gia nhỏ bé này nằm cách Australia chỉ khoảng 700 km, đang phải đối mặt với “ngã tư đường nguy hiểm nhất kể từ khi giành độc lập”, với rủi ro trở thành “sân chơi của các băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia”. Tổng thống Đông Timor cũng cho biết với truyền thông rằng, khu nghỉ dưỡng này rốt cuộc là “khu nghỉ dưỡng thật hay chỉ là chuyện nói suông”.
Cổ đông của công ty khu nghỉ dưỡng thì cho biết dự án phát triển vẫn sẽ tiếp tục được triển khai.