Thị trường chứng khoán Quý 1: Giảm, nhưng nhiều ngành vẫn tăng trưởng

Điểm nổi bật

• Thị trường chứng khoán rộng lớn giảm trong quý đầu tiên, nhưng mức giảm tổng thể che giấu các mức tăng ở một số lĩnh vực cụ thể.
• Các khoản lỗ do cổ phiếu công nghệ và dịch vụ truyền thông dẫn đầu, với các chỉ số chung đi xuống, do mức độ “nặng” của các nhóm này trong thị trường.
• Các nhà đầu tư chuyển sang các cổ phiếu đã tụt hậu trong những năm gần đây, đáng chú ý là cổ phiếu theo giá trị, small-cap (cổ phiếu vốn hóa nhỏ) và nhóm chi trả cổ tức.

Thị trường chứng khoán có thể đã bắt đầu năm với các khoản lỗ, nhưng nó hoàn toàn không phải là “biển đỏ” tràn lan. Lý do: Các nhà đầu tư đã chuyển sang những mảng trước đây ít được yêu thích, ngay cả khi họ bán các “cựu vương” tăng giá trước đó. Kết quả là, giữa sự bất định của cuộc chiến Iran và những lo ngại về tác động của trí tuệ nhân tạo lên nhiều ngành, cổ phiếu trong các mảng vật liệu cơ bản, công nghiệp và hàng tiêu dùng phòng thủ đã kết thúc quý đầu tiên với mức tăng. Trên hết, cổ phiếu năng lượng đã có một cú bứt phá rất mạnh nhờ giá dầu tăng vọt.

Nhiều cổ phiếu tăng trưởng quy mô siêu lớn từng bám theo “cơn sốt AI” đã chịu lỗ trong quý. Trong đó có những tên tuổi lớn nhất trên thị trường: Microsoft MSFT, giảm 23,3%, và Nvidia NVDA, giảm 6,5%. Những “ông lớn” công nghệ này, vốn có mức tỷ trọng lớn trong các chỉ số thị trường, là yếu tố then chốt khiến toàn bộ thị trường chứng khoán giảm 4,2%, theo cách đo của Morningstar US Market Index.

Trong khi đó, cổ phiếu theo giá trị vượt trội cổ phiếu tăng trưởng. Ngoài ra, cổ phiếu công ty nhỏ hoạt động tốt hơn so với các doanh nghiệp lớn, và nhóm chi trả cổ tức cũng vượt trội. Việc xoay trục này được thúc đẩy bởi sự kết hợp của các lo ngại mang tính nền tảng—AI làm suy giảm doanh thu và mô hình kinh doanh, cú sốc tăng giá dầu do chiến tranh—cũng như định giá bị kéo giãn ở các cổ phiếu từng dẫn dắt đợt tăng giá, theo Dominic Pappalardo, chiến lược gia đa tài sản trưởng tại Morningstar Wealth.

“Tôi tin rằng vẫn còn dư địa để tiếp tục chạy theo những thay đổi mà chúng ta đã thấy [trong năm nay],” Pappalardo nói. “Một số khoảng trống về định giá … khá rộng. Khoảng trống càng rộng, việc xoay trục có thể chạy càng xa.” Trong khi đó, “nếu xung đột ở Trung Đông còn kéo dài, mức độ phân tán của thị trường sẽ tiếp tục tăng lên, vì các lĩnh vực như năng lượng và công nghệ nhiều khả năng sẽ đi theo các hướng ngược nhau.”

Xoay trục lớn của các nhóm cổ phiếu trong Q1

Tỷ suất sinh lời theo từng nhóm ngành cổ phiếu là một trong những dấu hiệu dễ thấy cho thấy nhà đầu tư đang rời bỏ các “người chiến thắng” trước đó để chuyển sang các cổ phiếu đã tụt hậu. Kể từ mùa xuân năm 2023, những nhóm dẫn dắt thị trường là công nghệ và dịch vụ truyền thông, nhờ các “gió thuận” từ cơn sốt AI. Vào cuối năm 2025, nhóm dịch vụ truyền thông—bao gồm Alphabet GOOG/GOOGL—đã tăng trung bình 42,4% mỗi năm, trong khi cổ phiếu công nghệ tăng 38% mỗi năm. Trong khi đó, vật liệu cơ bản tăng 9,2% mỗi năm, còn cổ phiếu năng lượng tăng 4,5% mỗi năm.

Quý đầu tiên lại trông hoàn toàn khác. Cổ phiếu năng lượng dẫn dắt thị trường với mức tăng 38,1% nhờ giá dầu nhảy vọt. Nhưng ngoài cú dịch chuyển đó, còn diễn ra một đợt xoay trục rộng hơn sang các nhóm lĩnh vực khác vốn trước đó cũng tụt hậu. Vật liệu cơ bản xếp thứ hai, tăng 10,5%, dẫn đầu là mức tăng 16,7% ở cổ phiếu công ty khí công nghiệp Linde LIN và mức tăng bứt tốc 80,1% ở công ty hóa chất Dow DOW. Theo sau là mức sinh lời 7,7% ở nhóm cổ phiếu tiện ích (utilities), với tính chất phòng thủ giúp chúng duy trì và bồi đắp vào các mức tăng đã ghi nhận trong “cơn sốt” cổ phiếu AI, nhờ nhu cầu điện tăng vọt cho các trung tâm dữ liệu.

Trong khi đó, cổ phiếu công nghệ bị kéo xuống bởi các đợt giảm ở Microsoft, Nvidia, và mức giảm 6,7% ở Apple AAPL. Nhóm dịch vụ truyền thông, giảm 8,1%, ghi nhận đợt giảm lớn nhất trong quý đầu tiên kể từ quý 3 năm 2022. Chẳng hạn, Meta Platforms META giảm 13,3%.

Sự vượt trội của nhóm cổ phiếu theo giá trị so với tăng trưởng

Trong nhiều năm, cổ phiếu theo giá trị đã bị bỏ lại phía sau bởi các mức tăng của cổ phiếu tăng trưởng. Lần gần nhất cổ phiếu theo giá trị vượt trội cổ phiếu tăng trưởng trong trọn một năm dương lịch là trong thị trường giá xuống 2022. Giờ đây, trong quý thứ hai liên tiếp, cổ phiếu theo giá trị đã vượt trội so với cổ phiếu tăng trưởng.

Mức vượt trội này được dẫn dắt bởi các khoản tăng lớn ở cổ phiếu năng lượng, như mức sinh lời 43,5% của Exxon Mobil XOM và 39,6% của Chevron CVX. “Định giá của năng lượng và cổ phiếu theo giá trị đã bị “đè” thấp hơn so với tăng trưởng và công nghệ khi bước sang năm 2026, sau nhiều năm tương đối kém hiệu quả, điều này đã cho phép đợt tăng giá diễn ra nhanh hơn và đi xa hơn,” Pappalardo giải thích.

Sự sụt giảm của nhóm Large Cap trong Q1

Trong Morningstar Style Box, một xu hướng khác của quý đầu tiên là sự “nhô cao” của cổ phiếu vốn hóa nhỏ và vừa so với cổ phiếu của các công ty vốn hóa lớn. Điều này cũng phản ánh sự thay đổi trong bối cảnh. Trong quý, Morningstar US Large Cap Index giảm 6,1%, tạo nên mức sụt giảm lớn nhất kể từ quý 2 năm 2022, khi chỉ số này mất 17,13%. Cổ phiếu large-cap đang có khởi đầu tệ nhất cho bất kỳ năm nào kể từ năm 2020.

“Những mã công nghệ đã chịu thiệt trong từ đầu năm đến nay nằm trong phân khúc large cap, và chúng đang kéo phân khúc đó đi xuống so với small caps,” Pappalardo nói. Đồng thời, “các cổ phiếu small caps đã tụt hậu so với large caps trong những năm gần đây, vì vậy định giá thấp hơn của chúng đã khiến phân khúc này sẵn sàng cho khả năng vượt trội.”

Tuy vậy, vẫn có bằng chứng cho thấy việc xây dựng tiếp tục cơ sở hạ tầng AI trong nhóm mid-cap. Mức tăng 1,2% của Morningstar US Mid Cap Index được dẫn dắt bởi đà tăng bùng nổ 168% ở cổ phiếu SanDisk SNDK và mức tăng 55,6% ở Corning GLW.

Chiến lược cổ phiếu chi trả cổ tức thống trị

Sự vượt trội của các mã năng lượng và tiện ích, cùng với nhóm cổ phiếu theo giá trị nói chung, cũng có nghĩa là đây là một quý tốt cho các chiến lược tập trung vào cổ tức so với toàn thị trường. Đặc biệt mạnh ở Morningstar Dividend Leaders Index, chỉ số nắm giữ 100 cổ phiếu có tỷ suất sinh lời cổ tức cao nhất trong Morningstar Dividend Composite Index. Dividend Leaders Index tăng 15,1% trong ba tháng đầu tiên của năm 2026, trở thành quý tốt nhất kể từ ba tháng cuối năm 2022, khi chỉ số này tăng 15,3%. Exxon và Chevron là những đóng góp lớn ở đây, cũng như Verizon VZ, mã này đã tăng 25,6%.