Gần đây tôi đang suy nghĩ về một vấn đề thú vị — tại sao có người kiếm gấp đôi, có người lại thua lỗ thảm hại? Sự khác biệt nằm ở chỗ chọn đúng cổ phiếu tăng trưởng hay cổ phiếu giá trị.

Trong hai năm qua, sau khi AI nổi lên, rất nhiều công ty vốn được xem là ngành công nghiệp suy thoái đột nhiên trở thành cổ phiếu tăng trưởng, chỉ số chứng khoán Mỹ cũng theo đó tăng vọt. Nhiều người xung quanh tôi đều đang theo đuổi các mã như TESLA, NVIDIA, lợi nhuận ngắn hạn thực sự hấp dẫn, nhưng Buffett lại luôn phản đối, kiên trì cho rằng cổ phiếu giá trị mới là chân lý. Vậy cuối cùng ai đúng ai sai?

Theo hiểu biết của tôi, cổ phiếu tăng trưởng là những công ty vẫn đang mở rộng nhanh chóng, thị trường chưa bão hòa, triển vọng vô hạn nhưng rủi ro cũng vô hạn. Ngược lại, cổ phiếu giá trị là những doanh nghiệp bị định giá thấp hiện tại, trọng tâm là các yếu tố cơ bản và lợi thế cạnh tranh bền vững. Một bên nhìn về tương lai, một bên nhìn vào hiện tại, lý luận đầu tư hoàn toàn khác nhau.

Lấy Amazon làm ví dụ, năm 2000 P/E vượt quá 100 lần, nhiều người nghĩ là điên rồi, nhưng giờ nhìn lại thì thực sự rẻ đến không thể tin nổi. Ví dụ tiêu cực là ZOOM, trong thời kỳ dịch bệnh chiếm lĩnh thị phần nhưng không thể duy trì mức định giá cao như vậy, bong bóng cuối cùng cũng vỡ. Vì vậy, chìa khóa đầu tư cổ phiếu tăng trưởng không phải là mua vào, mà là biết khi nào nên rời khỏi.

Nếu muốn chọn cổ phiếu tăng trưởng, tôi thường dựa vào một số chỉ số. Trước tiên, doanh thu tăng trưởng hàng năm phải ổn định trên 20% mới đủ tiêu chuẩn. Thứ hai, ngành nghề đó phải có tiềm năng tăng trưởng, không phải là thị trường đã bão hòa. Cuối cùng là định giá — định giá cao dài hạn thường thể hiện có nguồn vốn lớn đang kỳ vọng vào triển vọng công ty, điều này có thể là điểm bùng nổ tiếp theo.

Nói về cơ hội đầu tư cổ phiếu tăng trưởng, tôi để ý CEO của Ark Invest, bà Wood, gần đây tập trung vào một số hướng đáng tham khảo. Trong lĩnh vực AI, bà ủng hộ Google hơn NVIDIA vì các công ty cung cấp ứng dụng có tiềm năng tăng trưởng lớn hơn. Về Bitcoin, bà cho rằng tài sản toàn cầu chưa đến 1% phân bổ vào tiền mã hóa, còn nhiều dư địa phát triển, đồng thời Coinbase cũng đáng chú ý.

Trong lĩnh vực tài chính số, tôi thấy rất thú vị, SOFI đang cạnh tranh với ngân hàng truyền thống, dự kiến doanh thu tăng trưởng hàng năm duy trì ở mức 20-25%. Trong y tế, LLY nổi bật nhờ thuốc giảm cân GLP-1, AI thúc đẩy phát triển thuốc giúp các nhà dược giảm chi phí, nhưng giá bán vẫn còn tăng, đây là ngành hưởng lợi lâu dài.

Câu chuyện về Tesla, mọi người đều biết, cứ giảm một nửa chi phí pin là giá giảm 28%, doanh số sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân. Trong lĩnh vực robot, công ty tự động hóa ROK có triển vọng, cơ hội kinh doanh do cách mạng AI mang lại mới bắt đầu. Công nghệ in 3D của PTC kết hợp phần mềm và phần cứng, dự kiến trong 7 năm tới thị trường có thể tăng từ 18 tỷ USD lên 180 tỷ USD, đó mới đúng là cơ hội cổ phiếu tăng trưởng thực sự.

Nhưng cần đặc biệt nhắc nhở, không phải tất cả các công ty trong ngành tăng trưởng đều được hưởng lợi. Đôi khi thị trường sợ bỏ lỡ cơ hội, các mã liên quan sẽ bị đẩy lên một đợt, nhà đầu tư cần phân biệt đâu là thực sự có doanh thu hỗ trợ, đâu chỉ là theo đuổi xu hướng. Và ngay cả khi cơ bản tốt, định giá quá cao cũng cần cẩn thận, vì P/E cao đồng nghĩa với việc thị trường đã tính đến toàn bộ tiềm năng tăng trưởng trong tương lai.

Biến động của cổ phiếu tăng trưởng thực sự lớn, nhưng cơ hội và rủi ro đi đôi với nhau. Chìa khóa là chọn đúng doanh nghiệp thực sự tăng trưởng, rồi thoát ra đúng thời điểm để giữ lợi nhuận. Muốn tham gia vào xu hướng cổ phiếu tăng trưởng, ngoài việc chọn cổ phiếu còn phải quản lý rủi ro tốt, không nên phân bổ quá nhiều vào cổ phiếu tăng trưởng, cần kết hợp với cổ phiếu giá trị và tài sản ổn định để đi xa hơn trên con đường tích lũy tài sản.