Gần đây có người hỏi tôi cách bắt đầu đầu tư chứng khoán, tôi liền nghĩ đến lúc mình cũng từng bị các chỉ số làm cho mù mịt. Thực ra nhiều người đều đánh giá quá cao độ khó của phân tích kỹ thuật, chỉ cần nắm vững vài chỉ số cốt lõi là có thể có khả năng đánh giá thị trường cơ bản.

Tôi sẽ nói sơ qua tại sao cần xem các chỉ số. Đầu tư chứng khoán đơn giản chính là đánh giá xu hướng, tìm điểm chuyển biến, quyết định thời điểm vào ra. Phần cơ bản cho bạn biết công ty này có đáng để đầu tư hay không, còn các chỉ số kỹ thuật giúp bạn tìm ra điểm mua bán chính xác hơn. Sự kết hợp của hai cái này mới là chiến lược đầu tư hoàn chỉnh.

Các chỉ số trên thị trường đa dạng muôn vẻ, nhưng về bản chất chỉ có ba loại chính. Các chỉ số xu hướng như Dải Bollinger và Đường trung bình động, chủ yếu dùng để xác định thị trường đang tăng hay giảm. Các chỉ số dao động như RSI, MACD, KD dùng để tìm điểm cao thấp và điểm chuyển biến. Còn các chỉ số về khối lượng giao dịch, xem mức độ hoạt động của thị trường.

Nói về những chỉ số thực dụng nhất, tôi vẫn khuyên bắt đầu từ Đường trung bình động. Chỉ số này rất đơn giản — chính là trung bình giá đóng cửa của N ngày trước đó. Đường trung bình 5 ngày phản ứng nhanh, còn đường trung bình 60 ngày nhìn xu hướng chung. Giá nằm trên đường trung bình là thị trường tăng, dưới là giảm. Nhiều người dựa vào chỉ số này cộng với nến để giao dịch khá tốt.

Chỉ số RSI tôi cũng thường dùng, đặc biệt để đánh giá quá mua quá bán. Chỉ số này nằm trong khoảng từ 0 đến 100, vượt quá 70 thì cần cảnh giác khả năng giảm, dưới 30 thì có thể sẽ bật lên. Tôi dùng nó để xác nhận thời điểm vào ra, kết hợp tín hiệu giao cắt vàng và chết để hiệu quả hơn.

MACD là công cụ tôi dùng để nhìn xu hướng chuyển biến. Nó gồm đường nhanh và đường chậm, khi đường nhanh cắt qua đường chậm chính là tín hiệu giao cắt. Đường nhanh từ dưới lên trên cắt qua đường chậm gọi là giao cắt vàng, thường dự báo tăng giá; ngược lại là giao cắt chết, báo hiệu giảm. Màu sắc của biểu đồ dạng thanh cũng rất quan trọng, chuyển từ dương sang âm là chuyển đổi động lực.

Chỉ số KD và MACD hơi giống nhau, nhưng tập trung hơn vào tìm điểm cao thấp. Đường K là đường nhanh, D là đường chậm, giá trị K lớn hơn 80 gọi là quá mua, nhỏ hơn 20 gọi là quá bán. Trong vùng quá bán thấy giao cắt vàng là điểm mua tốt, trong vùng quá mua thấy giao cắt chết thì nên xem xét giảm bớt vị thế.

Kinh nghiệm của tôi là đừng chỉ chú ý vào một chỉ số. Các chỉ số kỹ thuật đều có độ trễ, khi thị trường biến động lớn thì tham số của chỉ số cũng có thể mất tác dụng. Cách tốt nhất là dùng nhiều chỉ số để xác nhận lẫn nhau, rồi kết hợp với thông tin cơ bản, như vậy đánh giá mới chính xác hơn.

Dải Bollinger, Chỉ số Williams, CCI tôi cũng hay xem, nhưng không phải lúc nào cũng dùng. Quan trọng là tìm ra bộ chỉ số phù hợp với phong cách giao dịch của mình. Nhà giao dịch ngắn hạn có thể chú ý các chỉ số phản ứng nhanh, nhà đầu tư dài hạn thì xem các đường trung bình dài hơn.

Thành thật mà nói, chỉ số chỉ là công cụ, cốt lõi vẫn là hiểu logic thị trường. Hiểu rõ lý do tại sao xuất hiện tín hiệu này mới có thể dùng chỉ số hiệu quả. Người mới không cần học hết tất cả các chỉ số một lúc, trước tiên nắm vững Đường trung bình động, RSI, MACD là đã đủ để xử lý phần lớn tình huống rồi.